Kees Scherer
meester van het ongeposeerde moment
Kees Scherer
– humanist van de Jordaan –
Kees Scherer (1920-1993) was een van de belangrijkste Nederlandse fotografen van de naoorlogse periode. Geboren in de Jordaan als zoon van een havenarbeider en een socialistische vader, ontwikkelde hij zich tot een scherp observator van het dagelijks leven. Met een directe, betrokken en vaak lyrische blik legde hij het Nederland van de jaren ’50 en ’60 vast – van de verwoestende watersnoodramp tot de bruisende straten van Amsterdam, Parijs en New York. Na de bevrijding begon Scherer als freelance-fotograaf voor kranten en tijdschriften. Hij brak door met aangrijpende reportages over de watersnoodramp van 1953 en de Hongaarse opstand van 1956. In 1955 was hij mede-oprichter van World Press Photo, een initiatief dat uitgroeide tot een van de meest prestigieuze fotomanifestaties ter wereld.
De straat als podium
Scherer voelde zich het meest thuis op straat. Hij fotografeerde kinderen die speelden, arbeiders aan het werk, voorbijgangers in de regen, een postbode op de fiets of een ballonverkoper bij de Arc de Triomphe. Zijn zwart-witfoto’s ademen de sfeer van het alledaagse: eerlijk, zonder opsmuk, maar met een warm mededogen voor gewone mensen. Ook combineerde hij journalistieke urgentie met een poëtische aandacht voor licht, schaduw en compositie. Hij werkte veel samen met schrijvers en maakte talloze fotoboeken, waaronder de succesvolle Kijk op…-serie voor Elsevier en boeken over Amsterdam, de Zuiderzee en internationale reizen. Zijn werk verscheen in bladen als Margriet en Avenue, dat hij mede hielp oprichten.
Stijl en nalatenschap
Wat Scherer kenmerkt is zijn onverbloemde, socialistisch geïnspireerde kijk op de werkelijkheid. Geen propaganda, maar respectvolle documentatie van het leven zoals het is. Zijn foto’s tonen veerkracht, eenvoud en de schoonheid van het gewone – of het nu in de Jordaan is, aan de Loosdrechtse Plassen of in de straten van New York. Zijn archief leeft voort via de Stichting FotoArchief Kees Scherer, die de tweejaarlijkse Foto Kees Scherer Prijs uitreikt voor het beste Nederlandse fotoboek. Zijn werk is te vinden in collecties van onder meer het Rijksmuseum en het Stedelijk Museum Amsterdam.
Wat mij persoonlijk raakt aan Kees Scherer is zijn vermogen om waardigheid te vinden in het alledaagse en zijn rol als bruggenbouwer tussen journalistiek en kunst. In een tijd van grote veranderingen legde hij een Nederland vast dat nog voelbaar is in de straten van vandaag. Zijn foto’s herinneren ons eraan dat de echte verhalen zich vaak afspelen tussen de grote gebeurtenissen – op straat, in de ogen van een kind, in een vluchtig moment.
De foto’s boven en onder de tekst zijn van de omslag van het boek dat ik kocht bij boekhandel Donner te Rotterdam.
HOLLAND ZONDER HAAST, zeven aardige deeltjes met fotografie van1. Henk Jonker – 2. Ad Windig – 3. Sem Presser – 4. Maria Austria – 5. Carel Blazer – 6. Emmy Andriesse – 7. Kees Scherer.
Lees ook eens over Marc Riboud op deze site, of mijn SYNTHESE, wat verbindt en wat onderscheidt.
