HARLINGEN

The Broken Jug (of De Gebroken Kruik) is een imposant sculptuur van de Amerikaanse kunstenaar Frank Stella in Harlingen, aan de Harlingerstraatweg bij de langparkeerterreinen voor de veerboten (nabij de Tjerk Hiddessluizen). Het fungeert als een soort “poort naar de stad” en is een landmark voor Harlingen, Noordwest-Friesland en de Waddenkust.

Afmetingen en verschijning

Het werk is ongeveer 12–14 meter hoog, 14 meter breed en weegt zo’n 45 ton. Het is gemaakt van metaal en bestaat uit abstracte, dynamische, kronkelende vormen in levendige kleuren. Stella’s kenmerkende stijl (van minimalisme naar meer expressieve, driedimensionale constructies) komt hier sterk naar voren: het speelt met vorm, ruimte en perspectief. De verlichting is gekoppeld aan de getijden van de Waddenzee. Bij eb en vloed verandert de belichting (vaak amber bij eb en blauw bij vloed), zodat het sculptuur “meebeweegt” met het ritme van de zee. Daardoor nodigt het uit tot kijken en fungeert het ook als een platform om over stad en zee uit te kijken.

Geschiedenis van het werk

Frank Stella begon al rond 1998–2001 aan het ontwerp. Het was oorspronkelijk bedoeld voor een plek bij een stadion in Miami, maar dat ging niet door. Daarna was er interesse in Cherbourg (Normandië, Frankrijk), waar het bij een gespecialiseerd bedrijf voor luxe jachten en marineschepen is gebouwd. De aankoopprijs (rond de 3 miljoen euro) bleek daar te hoog. Het werk kwam via Harlingen (waar het gepolijst werd) en zou terug naar Amerika gaan.

Joop Mulder (1953–2021), oprichter van het Oerol-festival en initiator van het Sense of Place-project, zag het potentieel. Sense of Place maakt met landschapskunst de unieke natuur-, landschaps- en cultuurhistorische waarden van het UNESCO-werelderfgoed Waddenzee zichtbaar voor een breder publiek. Mulder wilde het werk integreren langs de Friese Waddenkust. De gemeente Harlingen zette zich in om het te behouden; Frank Stella zelf bezocht de stad (rond 2019) en vond de plek “wonderful” – hij herkende er de sfeer van de kust waar hij in Massachusetts opgroeide.

Het sculptuur stond jarenlang (meer dan twee jaar) in de industriehaven te wachten. In oktober 2021 is het definitief geplaatst (met drie hijskranen); de officiële presentatie volgde in november. Harlingen heeft het in bruikleen.